Is een vertrouwenspersoon verplicht?
De Arbowet verplicht beleid tegen psychosociale arbeidsbelasting. Een wetsvoorstel maakt de vertrouwenspersoon expliciet verplicht. Dit is de stand van zaken.
De vraag of een vertrouwenspersoon verplicht is, leeft bij veel werkgevers. Het korte antwoord: de wet schrijft op dit moment geen vertrouwenspersoon met zoveel woorden voor, maar de verplichtingen die er wél zijn, maken een vertrouwenspersoon praktisch onmisbaar en expliciete wetgeving is in aantocht.
Wat de Arbowet nu al vraagt
Op grond van de Arbowet moet elke werkgever beleid voeren tegen psychosociale arbeidsbelasting (PSA): ongewenste omgangsvormen zoals pesten, (seksuele) intimidatie, agressie en discriminatie, plus werkdruk. Dat beleid moet gebaseerd zijn op de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en voorzien zijn van concrete maatregelen.
De Nederlandse Arbeidsinspectie beschouwt een vertrouwenspersoon als een van de basismaatregelen binnen PSA-beleid. Wie bij een inspectie geen vertrouwenspersoon of gelijkwaardige voorziening kan laten zien, heeft iets uit te leggen.
Het wetsvoorstel verplichte vertrouwenspersoon
Er ligt een initiatiefwetsvoorstel dat werkgevers verplicht hun medewerkers toegang te geven tot een vertrouwenspersoon, intern of extern. Het voorstel regelt onder meer:
- een wettelijke verankering van de taken en de rechtsbescherming van de vertrouwenspersoon;
- eisen aan deskundigheid;
- instemmingsrecht van de ondernemingsraad bij de keuze en positionering.
De parlementaire behandeling loopt; de verwachting is dat kleinere werkgevers (mogelijk tot 10 medewerkers) worden uitgezonderd. Controleer altijd de actuele stand van wetgeving voor jouw situatie.
Waarom wachten onverstandig is
Wie pas beweegt als de verplichting definitief is, loopt drie risico's:
- Inspectierisico nu al, PSA-beleid zonder werkende meldroutes is een aandachtspunt bij inspecties.
- Aansprakelijkheid, bij incidenten weegt mee of de werkgever zijn zorgplicht aantoonbaar heeft ingevuld.
- Cultuurschade, signalen die nergens terechtkunnen, verdwijnen niet. Ze stapelen.
Verplicht of niet: maak het werkend
Een vertrouwenspersoon aanstellen is stap één; zorgen dat medewerkers er veilig naartoe kunnen, is stap twee. Lees wat een vertrouwenspersoon doet en hoe je de route naar de vertrouwenspersoon veilig inricht.
